آخرین مطالب
امکانات وب
بیابان
(صحرا)
Desert
(Sahara)
بیابان چیست؟
سرزمین هایی بر روی کره زمین هستند که در طی سال، در آن جاها بسیار کم باران می بارد
و کمبود رطوبت وجود دارد. از این رو، دارای هوای بسیار گرم و خشکی می باشند. به این
سرزمین ها بیابان می گویند.
بیابان های بسیار بزرگ را صحرا می نامند.
آب و هوای بیابان ها چگونه است؟
بزرگترین صحرای افریقا
بیابان های داغی که نزدیک خط استوا هستند، مانند صحرای افریقا، نواحی زیراستوایی هستند.
در این سرزمین ها هر چه طبقه های هوا به زمین نزدیکتر می شود، گرمتر و خشک تر است.
در این منطقه ها زمین ها هم خشک هستند، حتی اگر در نزدیکی اقیانوس قرار گرفته باشند.
همین امر در باره بیابان هایی که در شمالی غربی افریقا یا در استرالیای غربی واقع هستند،
مشاهده می شود.
چگونه بیابان در منطقه های دور از استوا پدید می آیند؟
بطور کلی، در منطقه هایی که از خط استوا دور هستند، هنگامی بیابان پدید می آید که از دریا
و هوای مرطوب آن، بسیار دور بوده و کوه ها هم میان دریا و بیابان، فاصله انداخته باشند.
زیرا بطوری که دانسته شده، این کوه ها دیواری به وجود می آورند که نمی گذارند باران در
این سوی کوه ها – که پشت به دریا قرار دارند – به اندازه کافی ببارد. بلکه باران تنها در آن
سوی کوه ها می بارد که رو به دریا دارد.
سمتی از کوه که باران گیر نیست، بادپناه کوه بشمار می رود و به نام سایه باران خوانده
می شود. ار این رو، بیابان هایی مانند:
بیابان های آسیای مرکزی در سایه باران رشته کوه های هیمالیا و فلات تبّت، واقع هستند و یا
بیابان های حوضه بزرگ واقع در قسمت غربی ایالات متحده، در سایه باران کوه هایی هستند
که در غرب کشیده شده اند. مانند کوه سییرا نوادا.
چند گونه بیابان پدید می آید؟
بیابان ها بسیار متفاوت هستند. بیشتر بیابان ها مانند بیابان های قسمت جنوب غربی امریکا،
کوه هایی دارند خشک و سنگی، و نیز دشت هایی خشک و شنی یا خاکی.
در این بیابان ها باد خاک های نرم را می روبد. آن گاه سنگ هایی که باقی می ماند، سطحی
پوشیده از سنگریزه را به وجود می آورد که به نام پیاده رو صحرایی نامیده شده اند.
دو گونه مهم بیابان ها عبارتند از:
1 – بیابان شنی
2 – بیابان صخره ای
بیابان شنی چگونه است؟
بیابان شنی گونه ای از بیابان است که دارای ریگ فراوان است و باد تل هایی از ریگ در
آنها می سازد.
بیابان صخره ای چگونه است؟
بیابان صخره ای گونه ای از بیابان است که در آنها قسمت بیشترشان از سنگ های برهنه
تشکیل شده اند. در این گونه از بیابان ها، تخته سنگ های سراشیب و تپه های شگفت انگیز،
و یا دشت های کنگره کنگره ای یا هموار پدید می آید.
زندگی در بیابان ها چگونه است؟
در بیابان ها، زندگی به گونه ویژه ای وجود دارد.
چون همه بیابان ها با کمبود رطوبت رو به رو هستند، تنه گونه ای از زندگی با محیط آن جا
سازش دارد که بتواند تقریباً با بی آبی بسازد. مانند اینکه علف های وحشی بیابانی در جاهای
کم باران می رویند. زیرا در این منطقه ها فقط گیاهان پراکنده و ویژه ای می توانند رشد و
زندگی داشته باشند.
در بیشتر بیابان ها نوعی گیاه یا جانور زنده، یافت می شود.
معمولاً گیاهان بیابانی بسیار اندک برگ دارند و یا اصلاً هیچ برگی ندارند. زیرا برگ سبب
تبخیر آب گیاه می شود و اگر گیاهی کم برگ یا بی برگ باشد، آب خود را در هوای خشک
بیابان، کمتر از دست می دهد. برخی از گیاهان هم دارای خار و تیغ هستند و این امر جانوران
را از خوردن آنها باز می دارد.
جانورانی که در بیابان زندگی می کنند، توانایی دارند که بی آنکه از شیره گیاهان یا شبنم شب
استفاده کنند، مدت های طولانی دور از آب به زندگی خود ادامه دهند.
برگرفته از:
1 - کتاب: باران
2 – کتاب: به من بگو چرا؟ - جلد 1 – جهانی که گرداگرد ماست
نوشته: آرکدی لئوکوم
برگردان: خلیل خلیلیان
درخت دانش...